RƯỢU THUỐC

Bài viết hôm nay mình sẽ cũng tìm hiểu về rượu thuốc trong việc điều trị mụn mọi người nhé. 

Mình không nhằm mục đích gây bất lợi trong việc kinh doanh của các đơn vị phân phối rượu thuốc. Mục tiêu chính là phân tích và so sánh giữa cơ chế peel da của rượu thuốc và peel hoá học chính thống . 

Rượu thuốc là gì? 

Rượu thuốc có nhiều loại nhưng nhìn chung thành phần căn bản bao gồm rượu (cồn), salicylic acid (BHA) và các thành phần rễ cây, dược thảo, hay các thành phần bí truyền khác. 

Được quảng cáo rầm rộ trên các facebook page, group, website bán hàng online, hay thậm chí còn được giới thiệu là được điều chế bởi các bác sĩ, hay từ bí kíp gia truyền, v..v. 

Giá sản phẩm dao động vào khoảng vài trăm nghìn đến cả triệu đồng cho một sản phẩm. Hình thức bán hàng từ cá nhân nhỏ lẻ, đến công ty, hay thậm chí rất chuyên nghiệp ví dụ như có cả team chăm sóc khách hàng. 

Sự khác nhau giữa thay da hoá học và rượu thuốc

Rượu thuốc hoạt động tương tự như peel hoá học trong việc trị mụn bằng cách làm bong da và khô còi mụn. Tuy nhiên, cơ chế lại khác nhau hoàn toàn. Chúng ta cùng so sánh để xem sự khác nhau này nhé. 

 Rượu thuốc     Peel hoá học chính thống
Thành phầnAlcohol: không rõ nồng độ, tỷ lệ bao nhiêu % salicylic acid (BHA): không rõ pH, tỷ lệ bao nhiêu %, chỉ số pKa*các thành phần khác: không rõ thành phần là những gì, không rõ độ đậm đặc, hay tỷ lệ %  AHAs, BHAs, Retinoid Acid, TCA, Jessner, v.vThành phần được liệt kê đầy đủ.Được phân theo thứ tự nồng độ từ thấp tới cao để chuyên viên có thể bắt đầu dùng peel độ đậm đặc thấp rồi sau đó tăng dần khi da đã quen với peel. VD: TCA peel 10%-100%Việc phân chia nồng độ % này cũng cho thấy độ sâu mà peel sẽ thẩm thấu và tác động đến da. Vì vậy an toàn hơn. VD: TCA 35-50% độ thẩm thấu chỉ đến lớp papillary dermis (lớp mạch máu ở trung bì, ngay bên dưới thượng bì) chứ không sâu hơn. Tuy nhiên khi tăng đến 100% thì thẩm thấu đến lớp reticular dermis (lớp mạch máu sâu nhất trung bì). 
Cơ sở khoa họcHiện tại chưa có cơ sở khoa học nghiên cứu về tính hiệu quả của rượu thuốc trong việc trị mụnDựa trên cơ sở khoa học nghiên cứu lâu năm 
Cơ chế hoạt độngLàm khô, bong tróc lớp da thượng bì Loại bỏ các lipid cấu trúc nên bức tường bảo vệ da  Phá vỡ liên kết giữa các tế bào da sừng ở lớp thượng bì hay sâu xuống tận lớp trung bì. Độ sâu hoạt động được phân loại rõ ràng dựa trên tỷ lệ % của acid trong dung dịch peel. Độ sâu hoạt động được thí nghiệm qua nhiều nghiên cứu khoa học nên có độ an toàn cao cho dù peel có thể thẩm thấu sâu hơn cả thuốc rượu. Các peel sẽ tự neutralise, hay được các chuyên viên/bác sĩ neutralise trong thời gian quy định bởi nhà sản xuất (khoảng 2-20 phút) hay khi đạt được clinical endpoints mong muốn. 
Tần suất sử dụngKhông có hướng dẫn sử dụng chung và thống nhất vì mỗi loại thuốc đều khác nhau. Tuỳ thuộc hướng dẫn sử dụng theo lời người tư vấnThông thường được sử dụng kéo dài thường xuyên trong vài tháng, và nhiều lần trong ngày. Vì vậy về lâu dài bức tường bảo vệ da sẽ bị hư tổn do quá trình bong tróc da thường xuyên hàng ngày, cộng thêm tác động phá huỷ lớp lipid kết nối các tế bào da. Da mất đi khả năng bảo vệ các tác nhân bên ngoài, mỏng dần, và trở nên nhạy cảm ngay cả khi bạn đã ngưng thuốc rượu.Mỗi loại peel đều có hướng dẫn sử dụng và protocol tương xứng để đạt kết quả tốt và an toàn nhất. Đối với peel serum: dùng từ 1-3 lần/tuần cho đến hàng ngày. Sử dụng 1-2 lần/ngàyĐối với peel tại spa: Số lần peel sẽ cách nhau từ 1 tuần cho đến vài tuần/tháng hay thậm chí chỉ 1 lần duy nhất là đủ. Không sử dụng liên tục trên da, vẫn tạo ra cơ chế thay da, nhưng trong sự kiểm soát chặt chẽ, vì vậy giảm thiểu tình trạng da nhạy cảm hay hư tổn do bị peel quá mức.
Tác dụng phụBỏng da sau peel: do quá nhiều lớp da bị lột đi nhanh hơn quá trình tái tạo của tế bào da. Nên nhớ trung bình 1 tế bào da cần 28 ngày để bắt đâu từ lớp tế bào đáy của thượng bì đến lớp sừng. Da mỏng, lộ mao mạch, dễ đỏ, nhạy cảm, dễ kích ứng: Khi da mất quá nhiều lớp tế bào sừng, và lipid của bức tường bảo vệ đã bị hoà tan hết, các tác nhân bên ngoài sẽ rất dễ dàng thẩm thấu nhanh vào da. Hiện tượng khi thoa một lớp sản phẩm lên da và da bị đỏ, hay dễ kích ứng hơn so với trước kia là do các hoạt chất trong sản phẩm thẩm thấu quá nhanh vào da. Điều này khiến da bị sốc và phản ứng lại bằng cách nóng, đỏ, rát, v..v.Kích ứng với thành phần trong rượu thuốc: vì thành phần không được liệt kê rõ ràng nên sẽ có nguy cơ cao cơ thể bạn dị ứng với các thành phần trong rượu nhưng lại không biết để lường trước. đây là điều khá nghiêm trọng vì dị ứng thành phần có thể gây hiện tự phù nề cả mặt, hay nổi mề đay, v..v Trong trường hợp phát hiện phù nề ngay ở các vùng không xức thuốc rượu bạn cần liên hệ ngay bác sĩ để khám nhé. Đỏ, nóng, bong da nhẹ, là các phản ứng phụ có thể gặp tuy nhiên chỉ mang tính tạm thời, không kéo dài, không gây tổn thương về sauDa không trở nên nhạy cảm, hay yếu đi về lâu dài mà lại khoẻ hơn vì quá trình peel da có kiểm soát thúc đẩy quá trình tái tạo da trong tần suất an toàn và hợp lý với chu trình sản sinh tế bào da mới. Hàng rào bảo vệ da không bị tổn thương do quá trình peel luôn được thiết kế một cách hợp lý và khoa học, tạo điều kiện cho da có đủ thời gian phục hồi trước khi bắt đầu peel tiếp theo. Kích ứng thành phần trong peel có thể được ngăn ngừa vì sản phẩm luôn được liệt kê chi tiết các thành phần bào chế bên trong. 

*Chỉ số pKa là chỉ số cho biết độ mạnh hay nhẹ của một acid, hay khả năng điện ly của acid thành các H+. Chỉ số pH chỉ cho biết độ đậm đặc của H+ trong dung dịch.

Ví dụ: 2 salicylic acid có cùng độ pH, tuy nhiên loại nào có pKa thấp hơn sẽ mạnh hơn loại còn lại.

Tuy nhiên nhà sản xuất thông thường không công bố chỉ số này cho người sử dụng. 

Phải làm gì khi lỡ dùng rượu thuốc? 

Mình thường thấy các bạn kiên trì xài hết liệu trình cho dù da đã rất rát sau một thời gian dùng rượu thuốc. Bởi vì các bạn quan niệm và cũng được tư vấn là nếu ngưng giữa chừng thì sẽ không hết được mụn mà da sẽ còn tồi tệ hơn tình trạng hiện tại. 

Tuy nhiên lời khuyên của mình là hãy ngưng sử dụng ngay khi bạn thấy các tình trạng đỏ, rát, nóng, sưng phù kéo dài. Dị ứng thành phần đôi khi xuất hiện sau 72 giờ chứ không ngay lập tức. Vì vậy các bạn nên lưu ý việc này nhé. 

Để xác định đó có phải là dị ứng hay không thì hãy nhớ câu thần chú “Heat – Redness – Swelling – Pain”. Đây là 4 triệu chứng khi da bị dị ứng. Nếu có sưng phù (swelling) thì chắc chắn là hiện tượng dị ứng. Heat (nóng) và Redness (đỏ) nếu xuất hiện nhưng giảm dần thì không phải dị ứng. Tuy nhiên nếu kéo dài và ngày càng tăng thì điều đó cho thấy bạn đang bị dị ứng sản phẩm. 

Khi da bạn bị tổn thương từ rượu thuốc, hay dị ứng thành phần hãy đi bác sĩ để được chẩn đoán và kê toa. Các bạn tuyệt đối không nên tuỳ ý mua thuốc người bán cung cấp vì người bán không phải bác sĩ, vì vậy không có kiến thức và quyền kê toa cho bạn kể cả thuốc uống hay xức. 

Sau quá trình bị tàn phá da sẽ cần một thời gian để hồi phục lại như ban đầu. Nguyên tắc cơ bản gồm có: tránh nắng, cung cấp ẩm, tái tạo bức tường bảo vệ, và trị mụn khoa học. 

Tuyệt đối tránh dùng thêm acid, peel, hay retinol (Vitamin A) trong gia đoạn da còn non, yếu và đang phục hồi vì bạn sẽ không muốn gây ra thêm tổn thương cho da.  

Hãy trị mụn một khách khoa học các bạn nhé ❤

Nguồn tham khảo:

O’Connor, A. A., Lowe, P. M., Shumack, S., & Lim, A. C. (2018). Chemical peels: A review of current practice. The Australasian Journal of Dermatology59(3), 171–181. https://doi.org/10.1111/ajd.12715

Castillo DE, & Keri JE. (2018). Chemical peels in the treatment of acne: patient selection and perspectives. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatologyume 11, 365–372.

Nanma Nikalji, Kiran Godse, Jagdish Sakhiya, Sharmila Patil, & Nitin Nadkarni. (2012). Complications of medium depth and deep chemical peels. Journal of Cutaneous and Aesthetic Surgery5(4), 254–260. https://doi.org/10.4103/0974-2077.104913

Tortora, G. J., Derrickson, B. H., Burkett, B., Dye, D., Cooke, J., Diversi, T., McKean, M., Mellifont, R., Samalia, L., & Peoples, G. (2015). Principles of anatomy and physiology. Retrieved from https://ebookcentral.proquest.com

Lee, K. C., Wambier, C. G., Soon, S. L., Sterling, J. B., Landau, M., Rullan, P., & Brody, H. J. (2019). Basic chemical peeling: Superficial and medium-depth peels. Journal of the American Academy of Dermatology81(2), 313–324. https://doi.org/10.1016/j.jaad.2018.10.079

Author: Zoe Duong

Who am I? A little bit about me, a future dermal clinician👩‍⚕️ So you might be asking who I am and what Dermal Sciences is 🤔 I’m a 4th year Dermal Sciences student. This means I will soon become a Dermal Clinician 👩‍⚕️ A dermal clinician is considered as an allied health professional🥼 Dermal clinicians understand your skin at a cellular level and talk evidence-based knowledge which is poorly acknowledged in the beauty industry. Dermal Sciences degree encompasses dermal science, cosmetic chemistry, dermal research, IPL & Laser, resurfacing treatments, lymphatic system and wound management subjects. These subjects help me to have a scientific point of view at your skin concerns. The beauty industry is booming in Vietnam, and it really bugs me seeing false advertising, misleading information, misconceptions regarding beauty trends and popular modalities in the so-called “anti-ageing” movement, and everything else🤦🏻‍♀️ This lead me to decide what I should do to contribute back to the community as my final year project 😊 And here I am, sharing all of my knowledge to you from a dermal clinician point of view. Unambiguous, reliable, valid and evidence based information🧪. I also created a website skinbyzoe.com.au, which is updated every Thursday at 8pm. The contents are focused on demystifying trends, and modalities popularly used in the vast majority of spas and clinics. Follow me and embark on this exciting journey together! 🥳

6 thoughts on “RƯỢU THUỐC”

  1. Mình từng dùng qua rượu thuốc và phải công nhận là da yếu đi trông thấy mặc dù lúc dùng thì rượu thuốc đã giúp mình hết mụn. Theo mình thì rượu thuốc nếu ai biết dùng và ngưng đúng lúc thì nó cũng là cứu cánh của rất nhiều người

    Like

    1. Cái này cũng còn tuỳ vào hên xui là da có khoẻ không. Nên mình thấy nó khá rủi ro, trong khi có nhiều lựa chọn khác an toàn mà vẫn hiểu quả trong việc trị mụn.

      Like

Leave a Reply to Nguyen Khoa Cancel reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s